Gdy niewypłacalność puka do drzwi przedsiębiorstwa   

Z


Zgodnie z ustawą Prawo restrukturyzacyjne z dnia 15 maja 2015 roku (dalej: Prawo restrukturyzacyjne) celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji. Restrukturyzacja to wprowadzenie zmian struktury gospodarczej  przedsiębiorstwa mającej zwiększyć jego wydajność lub funkcjonalność. Postępowanie to może wszcząć co do zasady każdy przedsiębiorca (dalej: Dłużnik), który jest niewypłacalny bądź zagrożony niewypłacalnością. Jednakże Prawo restrukturyzacyjne przewiduje pewne ograniczenia.  

Przez niewypłacalność należy rozumieć utratę zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że taka utrata zdolności następuje, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące bądź – w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – stan, w którym zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Natomiast przez zagrożenie niewypłacalnością należy rozumieć stan, w którym sytuacja ekonomiczna Dłużnika wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny.

Jeżeli w wyniku wprowadzonych zakazów i ograniczeń mających na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się koronawirusa przedsiębiorstwo będzie w stanie niewypłacalności bądź zagrożenia niewypłacalnością, warto rozważyć restrukturyzację. Przeprowadzenie jej w odpowiedni sposób pozwoli osiągnąć jego główny cel – przedsiębiorca nie będzie musiał ogłaszać upadłości i zamykać swojego biznesu.

 

Rodzaje postępowań
Wyróżniamy cztery rodzaje postępowań restukturyzacyjnych, a mianowicie postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe oraz postępowanie sanacyjne.
Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego nie ma wpływu na zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych Dłużnika, który co do zasady sam zarządza swoim majątkiem.

Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych różnią się jednak skutkami wobec majątku Dłużnika oraz obowiązkami nałożonymi na Dłużnika. Jego wybór uzależniony jest również od sytuacji przedsiębiorstwa, zatem aby wybrać najkorzystniejszy rodzaj postępowania warto udać się do profesjonalnego pełnomocnika. Oceni on kondycję finansową przedsiębiorstwa oraz pomoże w przygotowaniu niezbędnej dokumentacji.  

Skutki restrukturyzacji w zakresie majątku Dłużnika
Jak wspomniano wyżej, postępowanie restrukturyzacyjne wywiera różne skutki w majątku Dłużnika, a uzależnione jest to od jego rodzaju. Jednakże można wyodrębnić kilka głównych skutków, a mianowicie z dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego:
- następuje zawieszenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych w stosunku do Dłużnika,
- co do zasady niedopuszczalne jest wypowiedzenie przez wynajmującego lub wydzierżawiającego umowy najmu lub dzierżawy lokalu lub nieruchomości, w których jest prowadzone przedsiębiorstwo Dłużnika,
- niedopuszczalne jest obciążenie składników majątku Dłużnika hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w celu zabezpieczenia wierzytelności,
- niedopuszczalne jest spełnianie przez Dłużnika albo zarządcę świadczeń wynikających z wierzytelności, które z mocy prawa są objęte postępowaniem,
- nadal możliwe jest wszczęcie przez wierzyciela postępowań sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi w celu dochodzenia wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności.
 

Tarcza Antykryzysowa a restrukturyzacja
Należy zwrócić uwagę, iż na mocy tzw. Tarczy Antykryzysowej 2.0. wprowadzono zapis, że przepisów ustawy nie stosuje się do przedsiębiorców, wobec których otwarto postępowanie restrukturyzacyjne. W przypadku takiego przedsiębiorcy procedura udzielenia wsparcia określona w Tarczy ulega zawieszeniu do czasu prawomocnego rozpatrzenia wniosku we wspomnianym postępowaniu. Wobec tego, przed wystąpieniem o pomoc przewidzianą w Tarczy Antykryzysowej Dłużnik nie może złożyć wniosku, który zapoczątkuje procedurę restrukturyzacyjną.
Jednakże jaki wpływ będzie miało wszczęcie tej procedury po uzyskaniu takiej pomocy? Przy większości programów pomocowych nie ma wątpliwości, albowiem są one przewidziane głównie na okres 3 miesięcy i można się wstrzymać ze złożeniem wniosku, po to aby nie komplikować procedury. Jednakże wątpliwości mogą pojawić się przy subwencjach przewidzianych w specjalnym programie pomocowym – Tarczy Finansowej.

Wysokość subwencji jest różna w zależności od tego czy przedsiębiorca występuje jako mikro, mały, średni czy duży przedsiębiorca oraz uzależniona od spełnienia szczegółowo określonych wymogów. Dla przykładu, średnia wysokość wsparcia finansowego dla mikro przedsiębiorcy wyniesie około 72 000 – 96 000 złotych, a maksymalnie może to być nawet do 324 000 złotych. Po łącznym spełnieniu warunków zwrotu subwencji może ona zostać umorzona w wysokości do 75%. Spełnienie tych warunków jest oceniane po upływie 12 pełnych miesięcy kalendarzowych od dnia wypłaty subwencji, a zatem co jeśli w trakcie tego terminu Dłużnik będzie zmuszony do wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego?

Przepisy nie udzielają wprost odpowiedzi na to pytanie. Na obecną chwilę nie możemy posłużyć się również praktyką, gdyż ta jeszcze się nie wykształciła. Jednakże należy założyć, że przedsiębiorca będzie zobowiązany do zwrotu subwencji proporcjonalnie do czasu, w którym wszczął postępowanie restrukturyzacyjne. . 
 
Podsumowanie:
Gdy przedsiębiorstwo wpada w spiralę zobowiązań finansowych, nie oznacza to automatycznego końca biznesu. Dobrze przeprowadzone postępowanie restrukturyzacyjne pozwoli Dłużnikowi wynegocjować odroczenie terminu wykonania zobowiązania, rozłożenie spłaty na raty czy nawet zmniejszenie wysokości zobowiązania. A zawieszenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych w stosunku do Dłużnika, co nastąpi w momencie otwarcia postępowania pozwoli mu złapać przysłowiowy oddech i uporządkować swoją sytuację finansową. Należy mieć jednak na uwadze, że postępowanie to jest bardzo sformalizowane i nawet najmniejszy błąd może wpłynąć negatywnie na całą procedurę, dlatego warto skorzystać z pomocy profesjonalisty, który posiada niezbędną wiedzę w zakresie restrukturyzacji.
 
 
tekst dla e-Route 
Dominika Lara / radca prawny w Kancelarii Chmura i Partnerzy Radcowie Prawni Sp. p.